Viðmælendur sögðu flestir að það hefðu verið miklar kröfur sem komu frá fjárfestum og þá sérstaklega þegar illa gekk. Mörgum fannst þær samt ekkert koma á óvart sem slíkar en þær hefðu vissulega verið til staðar.
Þær helstu kröfur sem viðmælendur nefndu voru að erlendir fjárfestar vilja geta gengið að ýmsum upplýsingum sem oft eru ekki til staðar innan fyrirtækisins. Þeir vilja að allt sé skjalað í hörgul og þeir vilja framkvæma mun ítarlegri skoðun á fyrirtækinu en íslenskir fjárfestar sem getur hægt á öllu ferlinu. Sumir krefjast þess að til staðar sé stjórnendatrygging þannig að þeir séu ekki ábyrgir ef illa fer.
Varðandi innlenda fjárfesta þá fór mjög misjöfnum sögum af þeim, það kom fram gagnrýni um að þeir hafi ekki komið inn með peninga með það í huga að fjárfesta til lengri tíma í fyrirtækjum heldur einungis til að reyna að selja á hærra verði eins fljótt og hægt var. Að hugsunin hafi ekki verið að fjárfesta í einhverju sem væri vænlegt til að skila arði heldur bara að braska með hlutabréfin og græða á kísilæðinu. Þetta hafi átti sinn hlut í því hvernig hugbúnaðarfyrirtæki voru ofmetin á sínum tíma og hvernig þau féllu síðan illa í verði þegar tekjur létu á sér standa.
Eins og áður hefur komið fram þá aukast kröfur fjárfesta ef fyrirtækinu gengur illa og því má fyrirtækið ekki lenda í þeirri stöðu að fjárfestirinn sjái fram á að fyrirtækið verði komið í fjárhagsörðugleika innan skamms tíma. Það kann að hljóma einkennilega að leggja til að ná sér í fjárfesta þegar nóg er til af peningum, menn fari jú aðeins í fjármögnun vegna þess að menn þurfi meiri pening. En það var þó samt sagan frá mörgum að ef fjárfestar hafi séð fram á að fyrirtækið myndi klára sjóði sína innan skamms tíma þá hafi fjármögnunarferlið dregist á langinn. Fjárfestar hafi svo sett fram kröfur um lægra verð sem erfitt hafi verið að hafna vegna þess að þá hefði þurft að hefja fjármögnunarferlið frá grunni. Þannig hafa sumir slæma sögu að segja af því að hafa látið fjárfesta ná yfirhöndinni á þennan hátt, hvort sem tafir voru af völdum fjárfestanna eða ekki.
Eitt er það sem ber sérstaklega að varast en það er svokölluð anti-dilution/and-útvötnunar ákvæði í samningum, þar sem verðmæti hlutabréfa fjárfestis er tryggt með því að gefa út ný bréf í þeirra nafni ef verðgildi fyrirtækisins fellur. Það getur því komið upp sú skelfilega staða að hluthafar í fyrirtækinu sjái sér hag í því að fella fyrirtækið í verði til að eignast í því stærri hlut. Þannig geta stofnendur hreinlega tapað fyrirtæki sínu í hendur aðila sem komu inn með tiltölulega lítið hlutafé í reksturinn. Sérstaklega ber að varast að hleypa inn fleiri en einum aðila með útgáfur af svona fyrirkomulagi sem eru uppfærðar með stuttu millibili. Því þegar hlutabréfin falla í verði, þá fær aðili A ný hlutabréf til að jafna hlut sinn, aðili B fær þá einnig ný hlutabréf sem aftur skerða hlut aðila A sem fær þá fleiri hlutabréf og áður en þessi hringekja nær jafnvægi þá getur hlutur stofnenda verið svo gott sem horfinn
Comments